Cilt Kuruluğu mu, Egzama mı?
Kaşıntı ve pullanma hem kuru ciltte hem de egzamada görülebilir. Şikâyetlerin ne kadar sürdüğü, hangi bölgelerde olduğu ve tekrar edip etmediği, nedenini anlamaya yardımcı olur. Yalnızca cildin görünümüne bakarak kesin bir ayrım yapmak her zaman mümkün değildir.
Cilt kuruluğu neden olur?
Soğuk ve kuru hava, sık yıkanmak, sabun ve deterjanlarla temas cildi kurutabilir. Cildin dış tabakası yeterince nem tutamadığında yüzeyde pürüzlenme ve çatlaklar oluşabilir. Günlük alışkanlıklar kadar bazı cilt hastalıkları da kurulukta rol oynayabilir. DermNet: Cilt kuruluğu
Cilt kuruluğu ve egzama arasındaki fark nedir?
Kuruyan cilt pürüzlü ve mat görünebilir; ince pullanma, kaşıntı ve çatlaklar oluşabilir. Kuruluk arttıkça tahriş de belirginleşebilir. Kaşıntının olması, tek başına egzama tanısı koymak için yeterli değildir.
Egzamanın farklı türleri vardır. Yaygın türlerinden atopik dermatitte kaşıntılı, kuru alanlar zaman zaman düzelip yeniden alevlenebilir. Sık kaşınan bölgelerde cilt zamanla kalınlaşabilir. Döküntünün rengi de kişiden kişiye değişir: açık tenlerde kızarıklık, koyu tenlerde kahverengi, morumsu veya gri alanlar görülebilir. Bu yüzden kızarıklık fark etmemek, egzama olasılığını dışlamaz.
Şikâyetler yeni bir ürünle başladıysa
Kullanmaya başladığınız bir krem, sabun ya da deterjandan sonra cildinizde değişiklik olduysa bunu muayenede anlatın. Özellikle ellerde ve yüzde görülen temas dermatitinde, cilde değen bir madde tahrişe veya alerjik reaksiyona yol açabilir. Sık su teması da tahrişi artırabilir.
Şikâyetlerin bir ürünle aynı dönemde başlaması önemli bir ipucudur; nedeni kesinleştirmek için ürün içeriği ve temas öyküsü de değerlendirilir. Her temas dermatiti alerjiye bağlı değildir. Sabun ve deterjanlar cildi doğrudan tahriş edebilir.
Günlük bakımda neler işe yarar?
Cildi daha az tahriş eden bir yıkama düzeni ve düzenli nemlendirme, kuruluğu hafifletmeye yardımcı olabilir:
- Duşta ılık su kullanın ve süreyi 5–10 dakika ile sınırlayın. Kurulanırken havluyu cildinize hafifçe bastırın; sertçe ovalamayın
- Nazik, parfüm içermeyen bir temizleyici seçin. Bol köpük elde etmek için fazla ürün kullanmayın
- Duştan ve el yıkamadan sonra cildiniz hâlâ hafif nemliyken nemlendirici sürün. Gün içinde kuruluk hissettikçe tekrar uygulayın
- Belirgin kurulukta krem veya merhem yapılı nemlendiriciler, losyonlara göre daha uygun olabilir. Kullandığınız ürün yanma ya da tahriş yapıyorsa bunu dermatoloğunuzla konuşun
- Yün gibi cildi rahatsız eden kumaşların altına yumuşak, pamuklu bir katman giyin. Bulaşık ve temizlik sırasında ellerinizi uygun eldivenlerle koruyun
Nemlendiriciyi yalnızca cildiniz çok kuruduğunda kullanmak yerine günlük bakımınıza ekleyin. Düzenli bakıma rağmen şikâyetler sürüyorsa dermatoloğa başvurun.
Kaşıntı için ne zaman dermatoloğa başvurmalısınız?
Kuruluk ve döküntü geçmiyorsa, sık tekrarlıyorsa veya şikâyetleriniz şiddetliyse muayene için randevu alın. Kaşıntı uykunuzu bölüyorsa bunu da mutlaka belirtin.
Dermatolog, cildinizi incelerken belirtilerin ne zaman başladığını ve nelerle arttığını da sorar. Egzamada nemlendiriciye ek tedavi gerekebilir. Kullanılacak tedavi ve kontrol zamanı, muayene bulgularına ve ihtiyaçlarınıza göre belirlenir.
Bu belirtiler varsa beklemeyin
Egzamalı veya döküntülü bölgede aşağıdaki değişikliklerden biri varsa aynı gün tıbbi değerlendirme isteyin:
- Yeni su kabarcıkları, akıntı, irinli noktalar veya belirgin kabuklanma
- Ağrı, şişlik ya da dokununca sıcaklık artışı
- Döküntünün aniden kötüleşmesi veya hızla yayılması
- Ateş ya da genel olarak kendini hasta hissetme
Bu belirtiler enfeksiyona veya daha ciddi bir duruma işaret edebilir. Her kabuklanma enfeksiyon değildir; yine de nedenini evde anlamaya çalışırken başvuruyu ertelemeyin.
Muayeneye giderken
Kullandığınız cilt ürünlerini, ilaçları ve daha önce denediğiniz tedavileri not edin. Belirtiler gelip geçiyorsa tarihli fotoğrafları da gösterebilirsiniz. Şikâyetlerin hangi bölgede başladığı, nelerle arttığı ve varsa alerjileriniz muayenede yol gösterir. Hazırlıkla ilgili ayrıntılar için cilt muayenesi ve dermatolojik değerlendirme sayfasına bakabilirsiniz.
Cilt kuruluğu her zaman egzama mıdır?
Hayır. Hava koşulları ve günlük alışkanlıklar cildi kurutabilir. Kuruluk bazı cilt hastalıklarına da eşlik edebildiğinden, uzun süren şikâyetlerde muayene gerekir. DermNet: Cilt kuruluğu
Egzama bulaşıcı mıdır?
Atopik egzama bulaşıcı değildir. Ancak egzamalı ciltte enfeksiyon gelişebilir. Yeni akıntı, ağrı veya ateş varsa gecikmeden değerlendirme gerekir.
Nemlendiriciyle rahatlamak, sorunun yalnızca kuruluk olduğunu gösterir mi?
Hayır. Nemlendirici hem kuru ciltte hem de atopik dermatit bakımında yararlıdır. Rahatlama olması, şikâyetin nedenini tek başına açıklamaz.
Her egzama için alerji testi gerekir mi?
Hayır. Şikâyetlerin öyküsü ve cilt muayenesi tanı için yeterli olabilir. Ek test gerekip gerekmediğine, şüphelenilen egzama türüne ve muayene bulgularına göre karar verilir.
Bu yazı genel bilgi verir; muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz.
